"اطلاعات فنی"

 

 

 

تامین مالی

تامین مالی داخلی

طی سالیان گذشته در کشور ایران، دولت و بازار پول منابع اصلی تأمین مالی شرکت­ها و پروژه­­های سرمایه ­گذاری بوده­­اند. در حال حاضر به واسطه رشد وتوسعه بازار سرمایه و همچنین کمرنگ شدن تدریجی نقش دولت در امور سرمایه‌گذاری وتامین مالی پروژه‌ها به واسطه اجرای سیاست­های خصوصی­سازی، بحث تأمین مالی از طریق بازار سرمایه و همچنین جذب سرمایه­گذار خصوصی بیش از پیش مطرح می­باشد.

مشاورة تأمین مالی، انجام بررسی و مشخص کردن نیازهای مالی پروژه در طی تمامی فرآیند توسعه آن و ارائة بسته‌ای برای آگاهی کامل از مخاطبات پیش رو در توسعة پروژه است. در این خدمت با توجه به ویژگی‌های پروژه و شرکت توسعه‌دهنده، و همچنین قابلیت‌های ابزارهای تأمین مالی در کشور، برنامه‌ای کامل برای تأمین مالی طرح نوشته می‌شود. این برنامه شامل تمامی پیش‌نیازها و اقدامات لازم برای استفاده از منابع مالی مورد نیاز در زمان توسعة پروژه بوده و از پیش توسعه ‌دهندة پروژه را با تمامی ابعاد مسئلة نیازهای تأمین مالی و راه‌حل‌های آن آشنا خواهد کرد.

روش‌های تامین مالی داخلی در دو گروه تامین مالی کوتاه‌مدت و بلندمدت مورد مطالعه قرار می‌گیرد. تامین مالی کوتاه مدت برای پشتیبانی سرمایه‌گذاری موقت در دارایی‌های جاری مورد استفاده قرار می‌گیرد.

  1. روش‌های تامین منابع مالی کوتاه مدت :

اعتبار تجاری: دریافت کالا و پرداخت وجه آن با فاصله زمان

وام‌های بانکی: دریافت وجوه مورد نیاز از بانک‌ها

وام‌های موسسات مالی تجاری: دریافت وجوه مورد نیاز از موسسات مالی

صدور اسناد تجاری: اوراق بهادار قابل مبادله که توسط واحدهای اقتصادی به سایر واحدها، بانک ها یا موسسات مالی فروخته می‌شود.

  1. ابزارهای ويژه تامين مالی بلند مدت :

ابزارهای ويژه تامين مالی تامین مالی بلندمدت عبارت است از:

الف- سهام عادی: دارايی مالی است که بيانگر مالکيت در يک شرکت است

ب- سهام ممتاز: اوراق بهادار دارای سود ثابت و معين

ج- اوراق قرضه: اخذ وام در قبال صدور اوراق بهادار با نرخ بهره مشخص

د- اوراق مشاركت

ه- اوراق بهادار قابل تبديل به اوراق مشاركت يا اوراق قرضه: اوراقي است كه سود معين دارد و صادركننده اوراق قرضه متعهد مي‌شود اصل پول و سود را در تاريخ معين پرداخت كند. اين اوراق چندكوپن سود دارند كه مثلاً هر سه ماه يكبار بايد به بانك عامل مراجعه كرد و با تحويل آن بخشي از سود را دريافت كرد.

دسترسی به دارایی مالی برای بنگاه های کوچک و متوسط بسیار دشوار است ونهادهای مالی و قانونی نقش مهمی در رابطه با این محدودیت بازی می کنند.

منابع سرمایه ای برای آن ها شامل:

  1. در آمد تقسیم نشده، پذیره نویسی داخلی
  2. بانک ها
  3. فروش سهام، دارایی خالص
  4. اعتبار تجاری ، کارت اعتباری ، توسعه پذیره نویسی ، اجاره داری
  5. سهم شرکت از دارایی خارجی

در واقع بنگاه های کوچک و متوسط از دارایی خارجی به خصوص دارایی بانک استفاده کمتری می کنند. این بنگاه ها بیشتر از همه از پشتیبانی حق مالکیت بر حسب دستیابی به منابع رسمی داراییهای خارجی به خصوص دارایی بانک سود می برند.

منابع داخلی تامین مالی سود انباشته :

در مراحل آخر تامین مالی نظیر مرحله جوانی ، رشد یا بلوغ . شرکتها می توانند از منابع داخلی سود انباشته برای تامین مالی استفاده کنند.که یکی از کم هزینه ترین منابع تامین مالی است.

  1. عاملیت حسابهای دریافتی و کارت های اعتباری :یک کسب و کار کوچک می تواندحساب های دریافتی خود را یکجا به یک عامل بفروشد.
  2. اجاره به جای تملیک یا اجاره ( لیزینگ)

منابع تامین مالی از طریق بدهی و قرض :

شامل مبالغی است که مالکان استقراض کرده و باید به همراه بهره آن را باز پرداخت کنند.اکرچه به کارآفرین این امکان را می­دهد که مالکیت کامل شرکت را در اختیار بگیرد اما او باید بدهی ایجاد شده در ترازنامه را تعهد کند.هزینه­های تامین مالی از طریق استقراض اغلب پایین تر از تامین مالی از طریق سهام بوده است .چنین شخصی به سرعت بادامنه گسترده­ای از گزینه های اعتباری روبرو می شود. از جمله :

  1. بانکهای تجاری و وام­های کوتاه مدت ، میان مدت و بلند مدت : مالکین کسب و کار بانک ها را به عنوان اولین قرض دهندگان در نظر دارند. بانک ها اغلب محافظه کارانه عمل می کنند و ترجیح می دهند که وامها را به شرکتهای در حال فعالیت اعطا کنند نه نوپای با ریسک بالا.وام های کوتاه مدت که برای کمتر از یکسال در نظر گرفته شده اند،رایجترین نوع وام های اعطا شده به بنگاه های کوچک و متوسط اند .
  2. خط های اعتباری و اعتبارات اسنادی : یک خط اعتباری به منظور حفظ جریان نقدی مثبت، وجوه کوتاه مدتی را به شرکت ارائه می کند.سپس هنگامی که شرکت توانست مبالغ مورد نظر را به دست آورد، این وام بازپرداخت می گردد.مزیت این راه آن است که تازمانی که وجوه باز پس گرفته نشود، بهره ای به آن تعلق نمی گیردو هنگام نیاز به جریان نقد این خط فوراً در دسترس قرار می گیرد.
  3. اعتبار تجاری و عرضه کنندگان تجهیزات : فروشندگان و عرضه کنندگان معمولاً مواد اولیه و قطعات شرکت ها را به مدت ۳۰ تا ۹۰ روز یا بیشتر با نرخ بهره معین تامین مالی می کنند. بیشتر فروشندگان تجهیزات با ارائه تسهیلات خرید ، مالکان کسب و کارها را تشویق می کنند تا تجهیزات مورد نیازشان را از آنان خریداری کنند. این روش تا حدود زیادی مشابه اعتبار تجاری است.
  4. مؤسسات مالی و اعتباری وشرکت های بیمه : تخصص مؤسسات وام و پس انداز در ارائه وام هایی برای دارائیهای واقعی است.در یک وام نوعی تجاری یا صنعتی ، مؤسسات وام و پس انداز تا ۸۰% از ارزش دارایی را با برنامه زمانی باز پرداخت تا ۳۰ سال قرض خواهند داد. در دیگر کشورها برای کارآفرینان ، شرکت های بیمه عمر می توانند منبع مهم دستیابی به سرمایه کسب و کار تلقی شوند، که شامل وام های بیمه نامه ای و وامهای رهنی هستند. وام های بیمه نامه ای بر پایه مبالغی تعیین شده اند که از طریق حق بیمه پرداخت می شوند.
  5. اتحادیه های اعتباری و عرضه های خصوصی : اتحادیه های اعتباری که تحت مالکیت اعضای خود قرار دارند، شناخته شده ترین مؤسسات برای ارائه وام های مصرفی و خودرو به شمار می روند. با وجود این اکنون بسیاری از آنان خواهان آن هستند که وجوهی را برای راه اندازی کسب و کارها به اعضای خود قرض دهند. یک کارآفرین جهت واجد شرایط شدن برای دریافت وام ، باید به عضویت آن اتحادیه اعتباری در بیاید. عرضه خصوصی فرایندی است که طی آن شرکت برای استقراض و صدور اسناد تعهد آور تنها به معدودی از وام دهندگان – معمولاً شرکت های بیمه یا صندوق های بازنشستگی – روی می آورد و استقراض از طریق انتشار عام اوراق انجام نمی‌گیرد. بدهی عرضه خصوصی پیوندی است میان یک وام معمولی و اوراق قرضه، چراکه به صورت ذاتی یک اوراق قرضه به شمار می روداما شرایط آن مانند وام به نیازهای فردی قرض گیرنده بستگی دارد.
  6. کمک های دولتی : در بسیاری از کشورها، دولت ها تسهیلات لازم را با نرخ های بهره پایین یا بازپرداخت بلند مدت اعطا می کند.

منابع خصوصی تامین مالی

  1. منابع شخصی
  2. دوستان و بستگان

منابع تامین مالی از طریق سرمایه و سهام :

بسیاری از صاحب نظران توصیه می کنند که برای شرکت ها یا دست کم شرکت های با پتانسیل رشد بالا، سرمایه های ریسکی متعهد و صبور که بازدهی آن پس از موفقیت شرکت پرداخت می شود ، مناسبترین انتخاب خواهد بود. در تامین مالی از طریق سرمایه ، سرمایه گذار مالک شرکت می شودو ضمن اینکه ریسک تقسیم می شود ، عایدات آن هم تقسیم می شود.این نوع تامین مالی شامل موارد زیر است :

  1. فرشتگان کسب و کار : یعنی آن دسته از سرمایه گذارانی که سرمایه اولیه شرکت های پرریسک که در مرحله آغازین خود قرار دارند را فراهم می سازد.
  2. شرکا : می توان برای گسترش سرمایه به انتخاب شریک پرداخت. دو نوع اصلی از شرکا وجود دارند : ۱ – شرکای کلی یا عمومی که شخصاً مسئول کل بدهی کسب و کار می شوند. ۲ – شرکای محدود که مسئولیت محدود آن ها داراییشان را از ادعای اعتباردهندگان و بستانکاران شرکت محفوظ نگه می دارد.
  3. شرکت های سهامی بزرگ : هدف از این سرمایه گذاری ها بیشتر پیگیری اهداف راهبردی شرکت است نه منافع مالی آن .
  4. شرکت های سرمایه گذاری مخاطره پذیر: شرکت های خصوصی و سودطلبی هستند که سرمایه خود را در فعالیت های پرریسک و نوپا قرار می دهند. بازدهی ناشی از سود سرمایه آن با ریسک مازاد و غیر نقدینه بودن ( توان نقدینه شدن پایین ) سرمایه گذاری همراه است که نمی‌تواند در طول مدت تعهد به کسب و کار آزادانه مورد مبادله قرار گیرد.

شرکت ساتراپ نیرو خاورمیانه ضمن مطالعه و تسلط بر اصول اجرایی ساختارهای تأمین مالی در بازار سرمایه ایران و همچنین مبادی بین­ المللی، درنظردارد در قالب بخشی از خدمات مشاوره سرمایه‌گذاری خود، نسبت به ارائه خدمات مشاوره تأمین مالی اقدام نماید.

شرح خدمات مشاور در اینگونه قراردادها عبارت است از:

– تدوین و بازنگری مدلهای مالی، طرحهای تجاری و گزارشهای توجیهی

– بررسی و ارزیابی روشهای مختلف تامین مالی

– طراحی و پیشنهاد ساختار سرمایه بهینه

– مشاوره و همکاری در انعقاد قراردادهای تامین مالی

– مشاوره و همکاری در تدوین قراردادهای مشارکت با سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی

– مشاوره و همکاری در تامین و ارائه پیش نیازهای مورد درخواست تامین کنندگان مالی

– بررسی و ارزیابی ریسک­های مرتبط با اجرا و تامین مالی پروژه‌ و پیشنهاد روش­های مدیریت و کاهش ریسک­ها

تامین مالی خارجی

نحوه تامين مالي و تهيه بودجه اجرايي لازم براي انجام پروژه هاي زيربنايي وبهره برداري از محصولات خدمات حاصل از آنها در حال حاضر به عنوان يكي از مهمترين چالشهاي پيش روي كشورهاي در حال توسعه مطرح مي باشد. با توجه به وضعيت خاص كشورهاي در حال توسعه و بحرانهاي مالي در اين كشورها امكان تامين سرمايه مورد نياز براي اجراي پروژه هاي بزرگ به راحتي فراهم نمي شود، لذا انتخاب روش تامين مالي مناسب در مورد پروژه ها مسئله مهمي است در بسياري از پروژه ها به دليل مسائلي مانند حجم بالاي سرمايه مورد نياز حساسيت بالاي پروژه از نظر مسائل سياسي، اقتصادي و امنيتي، عدم تمايل حضور خارجيان و سرمايه گذاري آنها مسئله تامين مالي مورد توجه مسئولين حكومتي قرار مي گيرد در تعدادي از پروژه ها با حمايت و اعتبارات دولتي مي توان وجوه مورد نياز را تامين نمود اما در پروژه هاي مهم و زيرساختي مورد نياز كشور كه امكان تامين وجوه كامل آن توسط دولت فراهم نيست مانند پروژه هاي نفتي، گازي ، پتروشيمي و بسياري از صنايع ديگر براي توسعه زيرساخت ها نياز اساسي براي حضور سرمايه گذاري خارجي و استفاده از تسهيلات بانكها و موسسات خارجي وجود دارد. انديشيدن راهكاري براي تامين منابع مالي مورد نياز پروژه از مراحل اوليه براي اطمينان از به انجام رسيدن پروژه است در انتخاب روش مناسب تامين مالي در مرحله امكان سنجي پروژه بايد به تمام موارد و خواسته هاي بخش هاي مختلف درگير در پروژه از كشور ميزبان پروژه، صنعت مرتبط با پروژه، پيمانكاران ، خريداران، تهيه كنندگان ، بانكهاي قرض دهنده، مسئله ريسك ها و بطور كلي تمام بخشهاي درگير در پروژه توجه كرد و سپس با توجه به ارجحیت و اهميت هر كدام از آنها به انتخاب روش مناسب پرداخت . در ضمن بايد توجه كرد كه ساختار استفاده شده براي تامين مالي پروژه در يك كشور ممكن است به دليل وجود تفاوت ها در قوانين و شرايط آن موثر نباشد در حاليكه به طور موثري در كشور ديگر استفاده شود نكته مهم انتخاب شكل صحيح روش تامين مالي با توجه به شرايط هر پروژه و كشور ميزبان پروژه است. در اين بخش به معرفي روشهاي تامين مالي پروژه پرداخته مي شود و سپس براساس دسته بندي ارايه شده، خدمات شرکت حامیان صنعت کیمیا توضیح داده می شود.

روش های قرضی(استقراضی):

کشور سرمایه پذیر وامی را از کشور یا موسسه وام دهنده دریافت میکند و موظف است در سررسید های مقرر اقساط بازپرداخت آن را به وام دهنده بپردازد. در این نوع روشها کشور یا بانک وام دهنده هیچ گونه ریسکی را نمی پذیرد و تمام ریسک ها متوجه کشور وام گیرنده است .كه اين روشها به صورتهاي ذيل مي باشند.

فاینانس(Finance):

فاینانس از جمله روشهای متداول و رایج تامین پروژه های توسعه ای و ملی که نوعی استقراض خارجی تلقی می شود،می باشد (در بحث سرمایه گذاری به تامین مالی از طریق استفاده از منابع داخلی و یا دریافت و استفاده از وام ارزی اطلاق می گردد.).و مکانیزمی است که در آن بین کشور سرمایه پذیر و کشور سرمایه گذار ,قراردادی منعقد می شودکه طرح یا پروژه ای را همراه با نیروی انسانی متخصص, انتقال تکنولوژی , ماشین آلات و تجهیزات , مواد اولیه و توان ارزی که لازم توسط کشور سرمایه گذار تامین شود و زمانی که طرح یا پروژه به بهره برداری رسید بر اساس میزان سرمایه گذاری و بهره متعلق به آن کشور, سرمایه پذیر متعهد می گردد که کل قیمت تمام شده طرح یا پروژه را به صورت اقساطی در اختیار کشور سرمایه گذار قرار دهد. فاینانس برای وامهای بلند مدت به کار می رود، در خرید ماشین آلات و تجهیزات به منظور راه اندازی کارخانه ها یا سدها و غیره که نیاز مالی به مبالغ قابل توجه اي دارند، از فاینانس استفاده می شود. بدین ترتیب در مواقعی که فروشنده کالا حاضر به قبول اعتبار اسنادی مدت دار نمی گردد و خریدار به خاطر فقدان نقدینگی قادر به افتتاح اعتبار اسنادی نمی باشد معمولاً خریدار از یک موسسه مالی درخواست می کند که وارد معامله شود و وجه معامله را به فروشنده نقداً پرداخت کند. معمولا این تسهیلات بلند مدت است . قرارداد این نوع اعتبارات در صورت وجود خط اعتباری فعال، بین بانک ایرانی و خارجی (اعتبار دهنده) و تحت نظارت بانک مرکزی منعقد می شود. فروشنده خارجی از طریق یک بانک ،(یا یکی از شرکتهای وابسته و موسسات مالی خود که فعالیت بانکی دارد)تامین مالی می نماید.خریدار باید به هنگام گشایش اعتبار اسنادی طبق مقررات بانک مرکزی بین ۱۵% تا ۲۰% وجه فاکتور فروش را نقدآ بپردازد و بقیه ۸۰% بدهی تامین مالی را بپذیرد و از نظر فروشنده/ذینفع، این نوع اعتبار دیداری (نقدی) می باشد. .ذکر این نکته ضروری است که فاینانس همان وام فروشنده است در این معاملات ابتدا خریدار با همکاری فروشنده خارجی با یک بانک تامین کننده منابع مالی شرایط استقراض از طریق فاینانس را تعیین می کنند، سپس مجوز قانونی گشایش اعتبار اسنادی از طریق فاینانس را دریافت می دارد(در اکثر موارد بانک خارجی یک تضمین از بانک مرکزی یا سیستم بانکی می خواهد)و خریدار ایرانی تضمین کافی نزد بانک ایرانی در مقابل کل مبلغ ارائه می دهد. در ضمن در روش اعتبار اسنادي پشت به پشت (bach to back) l/c كه نوعي ديگر از روشهاي فاينانس مي باشد از دو اعتبار جدا از هم استفاده مي شود. اعتبار اول به نفع ذينفع گشايش مي يابد که خود به هر دليلی قادر به تهيه و ارسال کالا نيست. به همين جهت با اتکا بر اعتباری که به نفع وی گشايش يافته است اعتبار ديگری برای فروشنده دوم (ذينفع دوم) که ميتواند کالا را تهيه و ارسال کند ، از طرف ذينفع اول گشايش مي يابد. در مواقعی که فروشنده کالا حاضر به قبول اعتبار اسنادی مدت دار نمی گردد و خریدار به خاطر فقدان نقدینگی قادر به افتتاح اعتبار اسنادی نمی باشد معمولاً خریدار از یک موسسه مالی درخواست می کند که وارد معامله شود و وجه معامله را به فروشنده نقداً پرداخت کند و بهره گیرد.

ریفاینانس (Refinance) :

به موجب بخشنامه بانك مركزي استفاده از خطوط اعتباري كوتاه مدت بين بانكي حداكثر يكساله جهت گشايش اعتبارات اسنادي بابت واردات كالا را اصطلاحا” ريفاينانس گويند.

كليه وارد كنندگان كالا و خدمات مي توانند اقدام به گشايش اعتبارات اسنادي با استفاده از خطوط اعتباري بين بانكي نمايند. ريفاينانس نوعی گشایش اعتبار اسنادی می باشد که فروشنده/ ذینفع در زمان معامله اسناد طبق شرایط اعتبار وجه اسناد را به صورت نقد از بانک کارگزار دریافت می نماید و خریدار با توجه به قرارداد منعقده با بانک در زمان تعیین شده در قرارداد اقدام به پرداخت وجه اسناد می نماید. حداکثر مهلت خریدار برای پرداخت وجه اسناد یک سال می باشد. وارد كننده ايراني مي تواند نسبت به خريد كالا به صورت مدت دار اقدام نمايد و وجه كالاي وارداتي را بصورت اقساطي پرداخت نمايد. در حاليكه فروشنده، وجه كالاي خود را به صورت نقدي در زمان ارائه اسناد حمل دريافت مي نمايد.

یوزانس( Usance) :

یوزانس در لغت به معنی فرجه ، مدت , بهره پول, مهلت و وعده پرداخت آمده است و در عرف تجارت بین الملل به معنای نسیه تضمین شده است ودر اصطلاح سرمایه گذاری به معنی توافق بر پرداخت قیمت فناوری و تجهیزات دریافت شده در قبال ارایه برات مدت دار میباشد. هزینه یوزانس بهره ای است که خریدار کالا علاوه برقیمت کالا بابت مهلتی که برای پرداخت به وی داده است در سر رسید باید بپردازد.يوزانس اعتباری است که وجه اعتبار بلافاصله پس از ارايه اسناد از سوی ذينفع ، پرداخت نميشود بلکه پرداخت وجه آن، بعد از مدت تعيين شده صورت ميگيرد.در واقع فروشنده به خريدار مهلت ميدهد که بهای کالا را پس از دريافت و فروش آن بپردازد. معامله يوزانس معمولا در کشورهايی انجام ميگيرد که کمبود ارز دارند. معمولا در اعتبار اسنادی مدت دار عبارت after Bill of Lading ذکر می شود. كه مفهوم یک L/C مدت دار ۹۰ روزه با عبارت فوق این است که زمان شروع این ۹۰ روز همان زمان صدور بارنامه (B/L) می باشد. البته شرایط دیگری نیز هست از جمله ، زمان صدور برگ سبز گمرکی و … . دراعتبار اسنادی یوزانس,بهره, متعلق به سازنده(فروشنده) کالا میباشد. به این صورت که فروشنده درصد مشخصی راکه مورد تائید خریدار است به مبلغ فروش کالا اضافه میکند و اصل و فرع مبلغ را هنگام سررسید مطالبه میکند.
اما در اعتبار اسنادی به شکل ریفاینانس بانک تقبل میکند که درموعد مقرر, معادل قیمت کالا را از طرف خریدار پرداخت نماید و بعدا اصل و فرع آن را از خریدار دریافت نماید. درچنین شرایطی بهره ,متعلق به بانک است. در مواقعی که کشورها به کالاهای خاصی احتیاج مبرمی پیدا نماید و فروشندگان خارجی که بازار را در اختیار دارند و از فروش به صورت یوزانس خودداری می‌کنند بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با برخی از بانک‌های خارجی اقدام به انعقاد قرارداد می‌نماید تا بانک مذبور در روز معامله اسناد نسبت به پرداخت وجه اسناد به ذینفع اعتبارات اسنادی گشایش شده توسط بانک‌های ایرانی اقدام نمایند.

بانک‌های فوق الذکر براساس قرارداد در سررسید (پایان دوره یوزانس) مبلغ اعتبار پرداختی به علاوه بهره یوزانس را از بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران دریافت می ‌دارند. به این نوع یوزانس اصطلاحاً یوزانس داخلی گفته می شود. تفاوت روش فاینانس با روش یوزانس در اين است كه در روش فاینانس تنها بحث تامین مالی و دریافت پول به صورت وام مطرح است ، در حالی که در روش یوزانس بحث کالا ، خدمات و یا دانش فنی نیز وارد شده و در واقع این فناوری ها از کشور یا موسسه خارجی خریداری می گردد . با توجه به نرخ بهره و تنظیم نرخ محصول توسط وام دهنده این روش بسیار پرهزینه است. تفاوت یوزانس داخلی با یوزانس در این است که در یوزانس داخلی بانک مرکزی فاینانسر را انتخاب و با آن قرارداد منعقد نموده است یا به عبارت مصطلح از خطوط اعتباری که بانک‌های خارجی در اختیار بانک مرکزی گذاشته‌اند برای تأمین مالی خرید و واردات کالا استفاده می‌شود.

اعتبار خريدار (Buyer’s Credit):

اعطاي تسهيلات به خريداران يا كارفرمايان خارجي جهت خريد كالا و خدمات ايراني در چارچوب قرارداد تأمين مالي را اعتبار خريدار مي نامند.

اين نوع تسهيلات با هدف فراهم نمودن امكان فروش مدت دار كالا و خدمات اعطاء مي گردد. خريدار/ كارفرماي خارجي تمايل دارد وجه كالا يا خدمات دريافتي را به صورت مدت دار بپردازد در حاليكه فروشنده پيمانكار ايراني ترجيح مي دهد وجه مربوطه را بصورت نقدي دريافت كند. در اينجا بانك مي تواند بصورت واسطه مالي ايفاي نقش نمايد. وجه مربوط را به فروشنده/ پيمانكار ايراني بصورت نقدي پرداخت و در سررسيد (هاي) مقرر از خريدار/ كارفرماي خارجي و يا بانك ايشان دريافت مي كند.

اين تسهيلات به خريداران خارجي كالا و خدمات ايراني كه حداقل ۶۰٪ ارزش آن كالا ساخت ايران و يا ۶۰٪ ارزش آن خدمات توسط متخصصان ايراني قابل ارائه باشند، پرداخت مي شود به اين ترتيب كه پس از صدور كالا يا خدمات مورد نظر بانك از جانب خريدار خارجي يا بانك وي حداكثر ۸۵٪ ارزش سياهه تجاري را به صادركننده ايراني پرداخت مي نمايد و خريدار خارجي يا بانك وي وجه مربوطه را علاوه بر سود متعلقه در سررسيدهاي مقرر به بانك بازپرداخت مي نمايد.تفاوت آن با ريفاينانس اين است كه در اعتبار خريدار، خريدار خارجي تأمين مالي مي گردد و در ريفاينانس خريدار ايراني تأمين مالي مي گردد.

در اعتبار خريدار كالا يا خدمات توسط فروشنده ايراني صادر مي گردد. در ريفاينانس كالا توسط خريدار ايراني وارد مي گردد.

وام های بین المللی(Loans International):

این روش به برقراری مشروط و مشخص برای استفاده از وام و اعمال کنترل موسسه وام دهنده بر نحوه هزینه شدن وام در زمان اجرای پروژه بر میگردد در این گونه موارد می بایست مطالعات امکان سنجی الزام شده توسط وام دهنده به انجام رسیده و توجیه فنی و اقتصادی پروژه مورد قبول وی قرار گیرد. این روش با روش فاینانس یک تفاوت عمده دارد و آن هم به برقراری مشروط و مشخص برای استفاده از وام و اعمال کنترل موسسه وام دهنده بر نحوه هزینه شدن وام در زمان اجرای پروژه بر میگردد.

این دسته از روشهای تامین مالی پروژه ها خود دارای دو شکل است :

۱- کشور یا موسسه وام دهنده هیچ گونه شرطی را برای نحوه ی مصرف وام پرداختی قرار نمی­دهد و در واقع فاز تأمین مالی از فاز اجرایی آن کاملا جدا است.

۲- کشور یا موسسه وام علاوه بر اعطای وام ، به نحوه هزینه شدن آن نیز نظارت کامل داشته و نوع مصرف را از ابتدا با وام گیرنده شرط می کند .

  • روشهای غیر قرضی (سرمایه گذاری):

در روش سرمایه گذاری تامین کننده ی منابع مالی (سرمایه گذار) با قبول ریسک ناشی از به کار گیری منابع مالی در فعالیت یا طرح مورد نظر ، برگشت اصل و سود منابع سرمایه گذاری شده را از عملکرد اقتصادی طرح انتظار دارد . استفاده از روش های سرمایه گذاری به صورتهاي زیر انجام می گیرد :

1- سرمایه گذاری مستقیم

2-سرمایه گذاری غیر مستقیم

3-تجارت متقابل

سرمایه گذاری مستقیم (Direct Investment ):

منظور از سرمایه گذاری مستقیم خارجی، مشارکت یک یا چند سرمایه گذار خارجی در سهام ثبت شده یک موسسه داخلی است که حق و حقوقی را برای سرمایه گذار ایجاد می کند.

این نوع از سرمایه گذاری دارای مزایا و معایب مختلفی است . از جمله مزایای این روش برای دریافت کننده سرمایه عبارت است از : انتقال دانش فنی ، افزایش توانمندی نیروی انسانی ، مشارکت در سود و زیان ، اشتغال زایی ، عدم نیاز به سپردن تعهد مالی ، کسب تجربه های مدیریتی و … .در عین حال با توجه به این که معمولا کشورهای سرمایه گذاربه انحای مختلف سعی در بالابردن سود خود و صرف کمترین هزینه و انتقال کمترین دانش ممکن را دارند، کشور سرمایه پذیر باید در تمام مراحل بسیار با دقت عمل نماید .

تامین مالی از طریق سرمايه‌گذاري مستقیم خارجي (در مناطق آزاد و شهرک‌های سرمایه‌گذاری خارجی):

در اين نوع از سرمايه‌گذاري، سرمايه‌گذاري خارجي مستقيماً يا با مشاركت سرمايه‌گذار داخلي به سرمايه‌گذاري دست مي‌زند. صندوق بين‌المللي پول سرمايه‌گذاري مستقيم خارجي را در شركتهايي مي‌داند كه به نحو مؤثري توسط افراد يا مؤسسات خارجي كنترل مي‌شوند.
در حالات مختلف این نوع سرمایه گذاری، شرکت مادر در خارج از کشور شعبه ای از کارخانه خود را در کشور دیگر تحت انتقال علائم تجاري و تكنولوژي و یا از طريق موافقتنامه‌هاي واگذاري ليسانس تاسیس می­ نماید. سرمايه‌گذاري مستقيم مي‌تواند به صورت سرمايه‌گذاري جديد، سرمايه‌گذاري مجدد از درآمدها يا وام از يك شركت مادر يا شركتهاي تحت كنترل آن باشد. در سرمايه‌گذاري مستقيم، سرمايه‌گذار خارجي مسئوليت امور مالي شركت توليدي يا تجاري را در كشور سرمايه‌پذير بر عهده دارد و اداره و كنترل شركت جزء وظايف شركت سرمايه‌گذار محسوب مي‌شود.

این نوع سرمایه گذاری که به آن معاملات متقابل نیز می گویند، مجموعه ای از روشهای تجاری است برای توسعه تجارت که در این معاملات صادرکننده (واردکننده) متعهد می گردد در قبال کالاهایی که به کشور دیگر صادر(وارد) می کنند, یا موسسه سرمایه گذار در قبال فراهم سازی منابع نقدی (سرمایه لازم برای خرید تجهیزات و نیروهای تولید) و غیر نقدی (تجهیزات، تکنولوژی، دانش فنی و …) مورد نیاز برای اجرای پروژه، کالای مرتبط یا غیر مرتبط با کالای اولیه را وارد(صادر) نماید. یا موسسه سرمایه گذار اصل سرمایه (مالی و غیر مالی) خود را به همراه سود انتظاری از محل محصولات یا خدمات تولیدی همان پروژه یا طرح های داخلی دیگر و یا در برخی موارد به صورت معادل ارزی آن دریافت نماید.

و مهمترین روش های تجارت متقابل عبارت اند از:

روش BOT (ساخت – بهره برداری – واگذاری):

این روش یکی از روش‌های پذیرفته شده جهت مشارکت بخش خصوصی در توسعه پروژه‌های زیربنایی در سطح جهان می باشد. دولت‌های مختلف از این روش بعنوان یک روش مناسب برای سرمایه گذاری و ساخت سریع پروژه‌های زیربنایی که بشدت مورد نیاز جامعه می‌باشد استفاده می‌کنند.
اصطلاح BOT Build-Operate-Transfer اولین بار در دهه ١٩٨٠ میلادی و هنگامی که دولت وقت ترکیه اعطای امتیاز چند نیروگاه را به مناقصه گذاشت، رایج گردید. در این روش ساخت و بهره برداری پروژه به مدت معینی توسط شرکتی تحت عنوان “شرکت پروژه” انجام شده و انتقال طرح به کارفرما پس از طی مدت معینی و بعد از تحصیل درآمد لازم محقق میگردد. انجام این روش مانند سایر روش‌های اجرای طرح‌های بزرگ با تهیه اسناد مناقصه و پس از مرحله مطالعات اولیه توسط کارفرما آغاز می گردد. سپس سرمایه گذاران بخش خصوصی با بررسی اسناد مناقصه و حصول اطمینان از مثبت بودن نتایج امکان سنجی با ارائه پیشنهاد در مناقصه شرکت می کنند. در مرحله بعدی و با تعیین برنده مناقصه و انجام مذاکرات اولیه یک شرکت با مسئولیت محدود بعنوان “شرکت پروژه” توسط سرمایه گذاران برگزیده تاسیس می‌شود. این شرکت صاحب امتیاز پروژه BOT محسوب می‌گردد. سرمایه متولیان جهت تاسیس شرکت معمولاً ٢٠ تا ٣٠ % سرمایه گذاری لازم برای اجراء پروژه میباشد. مابقی سرمایه مورد نیاز از طریق انعقاد موافقت نامه­های مالی با بانکها و موسسات مالی معتبر تأمین می‌گردد.
در این روش کارفرما بازپرداخت هیچ وامی را از طرف سرمایه گذاران یا متولیان پروژه تضمین نکرده و در نتیجه فشار ناشی از استقراض کاهش می یابد. به علاوه ریسک‌های مربوط به ساخت و تکنولوژی‌های جدید نیز به طرف مقابل ( بخش خصوصی ) منتقل می گردد. همچنین منافع بسیاری برای دولت و یا کارفرما در زمان ساخت و پس از آن ( بهره برداری ) قابل پیش بینی می باشد

خدمات شرکت ساتراپ نیرو خاورمیانه در این حوزه به شرح ذیل می‌باشد:

  • تهیه امکان سنجی‌های لازم جهت اطمینان از سود آوری و عملیاتی بودن طرح
  • همکاری و مشاوره در تهیه مقدمات اجرائی همچون تاسیس شرکت خصوصی، برنامه ریزی اجرای پروژه، شناسائی تامین کنندگان مالی معتبر در خارج از کشور (به عنوان مثال بانک‌های خارجی) ، اخذ مجوزات لازم و …
  • همکاری و مشاوره در تهیه و عقد موافقت نامه‌های لازم با کارفرما، پیمانکار اجرایی، شرکت بهره بردار و ….
  • مشاوره و همکاری در استفاده از سایر روشهای مشابه BOT همچون:

-Build – Own – Operate) BOO): ساخت – تملک – بهره برداری

-Build-Own-Operate-Transfer) BOOT): ساخت–تملک– بهره برداری– واگذاری

  • همکاری و مشاوره در تهیه و عقد موافقت نامه‌های لازم با کارفرما، پیمانکار اجرایی، شرکت بهره بردار و ….
    مشاوره و همکاری در استفاده از سایر روشهای مشابه BOT همچون:

-Build – Own – Operate) BOO): ساخت – تملک – بهره برداری

-Build-Own-Operate-Transfer) BOOT): ساخت–تملک– بهره برداری– واگذاری

-Build – Lease – Transfer) BLT): ساخت – اجاره – واگذاری

-Design Build Operate Maintain) DBOM) طراحي- ساخت- بهره‌برداري- نگهداري

-Rehabilitation –Operate –Transfer) ROT) احياء- بهره‌برداري- انتقال

Top